اگر مکمل های بدنسازی مصرف میکنید، احتمالاً حداقل یکبار این سؤال برایتان پیش آمده است: بهترین زمان مصرف مکمل های بدنسازی چه زمانی است؟ کراتین را قبل تمرین بخوریم یا بعد تمرین؟ پروتئین وی را بلافاصله بعد از ورزش مصرف کنیم؟ BCAA و گلوتامین چه زمانی بهتر است و کافئین چند دقیقه قبل تمرین مصرف شود؟
واقعیت این است که زمان مصرف مکمل های بدنسازی اهمیت دارد، اما معمولاً از مقدار مصرف روزانه، کیفیت رژیم غذایی، برنامه تمرینی و خواب کافی مهمتر نیست. مکمل های بدنسازی قرار نیست یک برنامه غذایی یا تمرینی ضعیف را جبران کند.
در این راهنما بهترین زمان مصرف مکمل های بدنسازی را بررسی میکنیم و در ادامه نیز یک جدول ساده برای زمانبندی مکمل های بدنسازی در اختیار شما قرار میدهیم.
برای شناخت بیشتر مکمل ها می توانید مقاله «انواع مکمل ورزشی و کاربرد آنها» را مطالعه نمایید.
نکته مهم: این مطلب با هدف افزایش آگاهی عمومی تهیه شده است و جایگزین توصیه پزشک، داروساز یا متخصص تغذیه نیست. اگر بیماری زمینهای دارید، دارو مصرف میکنید، باردار یا شیرده هستید یا قصد مصرف مکمل در دوزهای بالا را دارید، ابتدا با متخصص مشورت کنید.
آیا زمان مصرف مکمل های بدنسازی واقعاً مهم است؟
بله، اما نه به اندازهای که گاهی در تبلیغات مکملها گفته میشود.
برای عضلهسازی، افزایش قدرت و بهبود عملکرد ورزشی، چند عامل اهمیت زیادی دارند:
- دریافت انرژی و مواد مغذی کافی
- مصرف پروتئین کافی در طول روز
- تمرین مقاومتی اصولی و پیشرونده
- خواب و ریکاوری مناسب
- استمرار در برنامه تمرینی و غذایی
- انتخاب مکمل مناسب و مصرف صحیح آن
بنابراین اگر رژیم غذایی مناسبی ندارید یا تمرین شما اصولی نیست، تغییر زمان مصرف مکمل های بدنسازی از ساعت ۵ به ۶ عصر قرار نیست تفاوت بزرگی ایجاد کند.
از طرف دیگر، زمان مصرف همه مکمل های بدنسازی نیز به یک اندازه مهم نیست. برای بعضی مکمل ها استمرار در مصرف اهمیت بیشتری دارد؛ در حالی که برخی مکمل های بدنسازی باید نزدیک به زمان تمرین استفاده شوند تا اثر مورد انتظار را ایجاد کنند.
جدول بهترین زمان مصرف مکمل های بدنسازی
| مکمل | بهترین زمان مصرف | نکته مهم |
|---|---|---|
| کراتین | هر زمان از روز؛ قبل یا بعد تمرین | مصرف منظم مهمتر از ساعت دقیق است |
| پروتئین وی | اطراف زمان تمرین یا برای تکمیل پروتئین روزانه | مجموع پروتئین روزانه اهمیت زیادی دارد |
| کازئین | عصر یا قبل از خواب | پروتئینی با هضم نسبتاً آهسته است |
| BCAA | در صورت نیاز، اطراف تمرین | با دریافت پروتئین کافی ممکن است ضروری نباشد |
| گلوتامین | براساس هدف و برنامه مصرف | شواهد اثر آن بر عضلهسازی افراد سالم محدود است |
| کربوهیدرات | قبل، حین یا بعد تمرین | در تمرینات طولانی و شدید اهمیت بیشتری دارد |
| کافئین | معمولاً ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل تمرین | مصرف دیرهنگام ممکن است خواب را مختل کند |
حالا هرکدام از این مکملها را دقیقتر بررسی کنیم.
بهترین زمان مصرف کراتین

کراتین یکی از شناختهشدهترین مکمل های بدنسازی است و برخلاف بسیاری از محصولات موجود در بازار، درباره تأثیر آن بر عملکرد در فعالیتهای پرفشار و افزایش ظرفیت تمرینی شواهد قابلتوجهی وجود دارد.
اما یکی از پرتکرارترین سؤالات ورزشکاران این است:
کراتین قبل تمرین بهتر است یا بعد تمرین؟
برای بیشتر افراد، مهمترین نکته مصرف منظم کراتین است، نه اینکه دقیقاً چند دقیقه قبل یا بعد از تمرین خورده شود.
کراتین با افزایش ذخایر کراتین عضلات عمل میکند؛ به همین دلیل استمرار در مصرف آن اهمیت زیادی دارد.
مصرف کراتین قبل از تمرین
میتوانید کراتین را قبل از تمرین مصرف کنید. بااینحال نباید انتظار داشته باشید که مانند کافئین بلافاصله بعد از خوردن آن افزایش انرژی محسوسی ایجاد شود.
اثر اصلی کراتین به افزایش ذخایر آن در عضلات مربوط است، نه ایجاد یک تحریک کوتاهمدت در همان جلسه تمرینی.
مصرف کراتین بعد از تمرین
بعد از تمرین نیز زمان مناسبی برای مصرف کراتین است. بسیاری از ورزشکاران کراتین را همراه وعده یا شیک بعد از تمرین مصرف میکنند.
یکی از مزیتهای این روش، ساده بودن آن است. اگر مصرف کراتین را به وعده بعد از ورزش متصل کنید، احتمال فراموش کردن آن کمتر میشود.
روزهای استراحت کراتین بخوریم؟
اگر برنامه شما شامل مصرف روزانه کراتین است، معمولاً در روزهای استراحت نیز مصرف ادامه پیدا میکند.
هدف از مصرف منظم کراتین، حفظ ذخایر عضلانی آن است. بنابراین بهجای حساسیت بیش از حد روی ساعت مصرف، زمانی را انتخاب کنید که بتوانید بهطور منظم برنامه خود را ادامه دهید.
بهترین زمان مصرف پروتئین وی

پروتئین وی یا Whey یکی از محبوبترین مکملهای پروتئینی در میان ورزشکاران و بدنسازان است.
وی حاوی اسیدهای آمینه ضروری است و میتواند راه سادهای برای تکمیل میزان پروتئین مورد نیاز روزانه باشد.
بااینحال یک باور قدیمی وجود دارد که میگوید:
اگر تا ۳۰ دقیقه بعد از تمرین پروتئین نخورید، فرصت عضله سازی را از دست می دهید!
موضوع به این شدت نیست.
بدن بعد از تمرین برای مدت بیشتری نسبت به یک پنجره ۳۰ دقیقهای از مواد مغذی برای فرایندهای ریکاوری استفاده میکند. بنابراین لازم نیست بلافاصله بعد از آخرین ست تمرینی به سراغ شیک پروتئینی بروید.
پروتئین وی قبل از تمرین
اگر چند ساعت از آخرین وعده غذایی شما گذشته است، مصرف پروتئین پیش از تمرین میتواند گزینه مناسبی باشد.
اما اگر مدت کوتاهی قبل از ورزش یک وعده کامل و حاوی پروتئین مصرف کردهاید، معمولاً نیازی نیست فقط به دلیل نزدیک شدن تمرین یک شیک وی دیگر بنوشید.
پروتئین وی بعد از تمرین
بعد از ورزش زمان مناسبی برای دریافت پروتئین است، مخصوصاً اگر تا وعده غذایی بعدی فاصله زیادی دارید.
برای عضلهسازی، مسئله مهم این است که در طول روز پروتئین کافی دریافت کنید و ترجیحاً آن را بین وعدههای مختلف تقسیم کنید.
بنابراین مجموع پروتئین دریافتی روزانه معمولاً مهمتر از خوردن شیک پروتئینی در یک دقیقه یا ساعت خاص است.
بهترین زمان مصرف کازئین
کازئین یکی دیگر از پروتئینهای موجود در شیر است، اما در مقایسه با وی با سرعت آهستهتری هضم میشود.
به همین دلیل، بسیاری از ورزشکاران از پروتئین کازئین در ساعات پایانی روز یا نزدیک زمان خواب استفاده میکنند.
مصرف پروتئین قبل از خواب میتواند یکی از راههای تأمین پروتئین در فاصله طولانی میان شام و صبحانه باشد.
اما این موضوع به معنی ضروری بودن مکمل کازئین برای تمام بدنسازان نیست.
اگر پروتئین مورد نیاز خود را از غذاهایی مانند لبنیات، تخممرغ، گوشت، ماهی، حبوبات و سایر منابع پروتئینی دریافت میکنید، ممکن است اصلاً به مکمل کازئین نیاز نداشته باشید.
بهترین زمان مصرف BCAA

BCAA مخفف Branched-Chain Amino Acids یا اسیدهای آمینه شاخهدار است و شامل سه آمینواسید لوسین، ایزولوسین و والین میشود.
این ترکیبات در متابولیسم و سنتز پروتئین عضلات نقش دارند.
اما نکته مهمی وجود دارد:
اگر در طول روز پروتئین کامل و کافی دریافت میکنید، مقدار قابلتوجهی BCAA نیز از همان غذا یا مکمل پروتئینی دریافت خواهید کرد.
به همین دلیل، مصرف مکمل BCAA برای همه ورزشکاران ضروری نیست.
BCAA قبل تمرین بهتر است یا بعد تمرین؟
در صورت استفاده از BCAA، معمولاً اطراف زمان تمرین مصرف میشود.
اما نمیتوان یک قانون عمومی تعیین کرد که همه ورزشکاران حتماً باید BCAA را قبل تمرین، بعد تمرین یا قبل خواب مصرف کنند.
قبل از خرید این مکمل، بهتر است ابتدا بررسی کنید که آیا میزان پروتئین روزانه شما کافی است یا خیر.
اگر پروتئین کافی از رژیم غذایی و مکملهایی مانند وی دریافت میکنید، ممکن است افزودن BCAA جداگانه مزیت قابلتوجهی ایجاد نکند.
بهترین زمان مصرف گلوتامین
گلوتامین یکی از فراوانترین اسیدهای آمینه موجود در بدن است و در فرایندهای متابولیکی مختلف نقش دارد.
بااینحال باید بین نقش طبیعی گلوتامین در بدن و تأثیر مکمل گلوتامین بر عضله سازی تفاوت قائل شد.
برخلاف برخی تبلیغات، شواهد علمی نشان نمیدهند که همه ورزشکاران سالم با مصرف گلوتامین افزایش چشمگیری در حجم عضلات تجربه خواهند کرد.
به همین دلیل نمیتوان یک نسخه ثابت مانند «یک اسکوپ صبح، یک اسکوپ بعد تمرین و یک اسکوپ قبل خواب» برای همه افراد تجویز کرد.
زمان و مقدار مصرف گلوتامین باید متناسب با هدف مصرف و شرایط فرد تعیین شود.
اگر هدف اصلی شما عضلهسازی است، قبل از هزینه کردن برای گلوتامین بهتر است ابتدا مطمئن شوید که پروتئین و کالری کافی دریافت میکنید، برنامه تمرینی مناسبی دارید و خواب و ریکاوری شما در وضعیت مطلوبی قرار دارد.
بهترین زمان مصرف کربوهیدرات برای بدنسازی
کربوهیدراتها یکی از منابع مهم انرژی برای فعالیتهای ورزشی هستند و ذخایر گلیکوژن عضلات در تمرینات شدید یا طولانی کاهش پیدا میکند.
البته نیاز یک ورزشکار حرفهای با فردی که سه جلسه در هفته تمرین نسبتاً کوتاه بدنسازی انجام میدهد یکسان نیست.
کربوهیدرات قبل از تمرین
یک وعده حاوی کربوهیدرات قبل از ورزش میتواند به تأمین انرژی مورد نیاز تمرین کمک کند، مخصوصاً زمانی که جلسه تمرینی طولانی یا شدید است.
انتخاب مقدار و نوع کربوهیدرات باید با توجه به فاصله تا تمرین و تحمل گوارشی فرد انجام شود.
کربوهیدرات حین تمرین
برای بسیاری از جلسات معمول بدنسازی، مصرف آب کافی است و الزاماً نیازی به نوشیدنیهای کربوهیدراتی وجود ندارد.
اما در فعالیتهای طولانی، ورزشهای استقامتی یا تمرینات بسیار پرفشار، دریافت کربوهیدرات و در شرایط مناسب الکترولیتها میتواند کاربرد بیشتری داشته باشد.
کربوهیدرات بعد از تمرین
مصرف کربوهیدرات پس از ورزش میتواند به بازسازی ذخایر گلیکوژن کمک کند.
این مسئله برای ورزشکارانی که جلسات تمرینی سنگین یا نزدیک به یکدیگر دارند اهمیت بیشتری پیدا میکند.
بهترین زمان مصرف کافئین قبل از تمرین
کافئین یکی از پرکاربردترین ترکیبات در مکملهای ورزشی و محصولات Pre-Workout است.
بسیاری از ورزشکاران از کافئین با هدف افزایش هوشیاری، کاهش احساس خستگی و بهبود عملکرد ورزشی استفاده میکنند.
اما سؤال مهم این است:
کافئین چند دقیقه قبل تمرین مصرف شود؟
برای بسیاری از افراد، مصرف کافئین حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از شروع تمرین انتخاب مناسبی است.
بااینحال واکنش افراد به کافئین یکسان نیست. مقدار مصرف، میزان عادت بدن به کافئین، نوع محصول و حتی زمان تمرین میتواند روی اثر آن تأثیر بگذارد.
کافئین چند دقیقه قبل تمرین مصرف شود؟
اگر از قهوه، مکمل کافئین یا Pre-Workout حاوی کافئین استفاده میکنید، بهتر است زمان مصرف را طوری تنظیم کنید که هنگام شروع بخش اصلی تمرین اثر آن را احساس کنید.
به همین دلیل بازه نیم تا یک ساعت قبل از ورزش برای بسیاری از افراد رایج است.
اما بیشتر بودن مقدار کافئین الزاماً به معنی تمرین بهتر نیست.
مصرف بیش از اندازه کافئین میتواند باعث بیقراری، اضطراب، تپش قلب، لرزش یا ناراحتیهای گوارشی شود.
همچنین برچسب مکمل Pre-Workout خود را بررسی کنید. ممکن است محصول موردنظر از قبل مقدار قابلتوجهی کافئین داشته باشد و مصرف همزمان آن با قهوه، نوشیدنی انرژیزا یا سایر منابع کافئین باعث افزایش ناخواسته دریافت روزانه شود.
آیا مصرف کافئین قبل از تمرین شب مناسب است؟
اگر عصر یا شب تمرین میکنید، باید بیشتر به این موضوع توجه داشته باشید.
اثر کافئین میتواند ساعتها باقی بماند و مصرف آن در ساعات پایانی روز ممکن است خواب برخی افراد را مختل کند.
این موضوع برای ورزشکاران اهمیت زیادی دارد؛ زیرا خواب مناسب یکی از اجزای مهم ریکاوری و پیشرفت ورزشی است.
اگر بعد از مصرف مکملهای کافئیندار در تمرین شبانه دیرتر میخوابید یا کیفیت خواب شما کاهش پیدا میکند، بهتر است زمان مصرف را تغییر دهید یا محصولات بدون کافئین را در نظر بگیرید.
قهوه قبل تمرین بهتر است یا مکمل کافئین؟
هر دو میتوانند کافئین بدن را تأمین کنند، اما تفاوتهایی وجود دارد.
مقدار کافئین موجود در یک فنجان قهوه بسته به نوع دانه، روش تهیه و حجم نوشیدنی متفاوت است.
در یک مکمل استاندارد حاوی کافئین، مقدار کافئین معمولاً روی برچسب محصول درج شده است و در نتیجه کنترل مقدار دریافتی میتواند سادهتر باشد.
انتخاب بین قهوه و مکمل کافئین بیشتر به نیاز، تحمل فردی و ترجیح شخصی شما بستگی دارد.
مصرف مکمل های بدنسازی قبل تمرین بهتر است یا بعد تمرین؟
پاسخ این سؤال به نوع مکمل های بدنسازی بستگی دارد.
برای مثال، کافئین با هدف تأثیرگذاری روی همان جلسه ورزشی مصرف میشود و به همین دلیل زمان استفاده از آن قبل تمرین اهمیت دارد.
در مقابل، مکملی مانند کراتین برای ایجاد اثر اصلی خود بیشتر به مصرف منظم وابسته است.
پروتئین نیز میتواند قبل یا بعد تمرین مصرف شود؛ در این مورد دریافت پروتئین کافی در طول روز اهمیت زیادی دارد.
بنابراین نمیتوان گفت:
«همه مکمل های بدنسازی قبل تمرین بهتر هستند»
یا
«همه مکمل های بدنسازی را باید بعد تمرین مصرف کرد.»
هر مکمل باید براساس عملکرد و هدف استفاده از آن زمانبندی شود.
آیا در روزهای استراحت باید مکمل های بدنسازی مصرف کنیم؟
این سؤال کاملاً به نوع مکمل بستگی دارد.
برای مثال، اگر کراتین را بهصورت روزانه مصرف میکنید، معمولاً مصرف آن در روزهای استراحت نیز ادامه پیدا میکند.
پروتئین وی شرایط متفاوتی دارد. وی در اصل یک منبع پروتئینی است؛ بنابراین اگر در روز استراحت از طریق غذا پروتئین کافی دریافت کردهاید، الزاماً نیازی به یک شیک پروتئینی اضافه ندارید.
در مورد مکمل های بدنسازی مخصوص قبل تمرین و کافئین نیز وقتی تمرینی در کار نیست، معمولاً دلیلی برای مصرف آنها با هدف افزایش عملکرد همان جلسه وجود ندارد.
در نتیجه، مکمل های بدنسازی را براساس هدف و نیاز بدن مصرف کنید، نه صرفاً براساس یک برنامه ثابت و بدون توجه به شرایط.
آیا می توان مکمل های بدنسازی را با هم مصرف کرد؟
یکی از سؤالات رایج ورزشکاران این است که آیا میتوان مکمل های بدنسازی مانند کراتین، وی و کافئین را در یک برنامه استفاده کرد؟
پاسخ به نوع محصولات، مقدار ترکیبات موجود در مکمل های بدنسازی و شرایط فرد بستگی دارد.
نکتهای که باید بیشتر مراقب آن باشید، همپوشانی ترکیبات مکمل ها است.
برای مثال ممکن است یک مکمل Pre-Workout از قبل حاوی کافئین یا کراتین باشد و شما بدون توجه به برچسب محصول همان ماده را از مکمل دیگری نیز دریافت کنید.
بنابراین قبل از ترکیب چند محصول، فهرست ترکیبات و مقدار هر ماده در هر سروینگ را بررسی کنید.
افرادی که دارو مصرف میکنند یا بیماری زمینهای دارند نیز بهتر است قبل از ترکیب مکمل های بدنسازی مختلف با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
اشتباهات رایج در مصرف مکمل های بدنسازی
یکی از مهمترین دلایل نتیجه نگرفتن از مکمل های بدنسازی ، داشتن انتظار غیرواقعی از آنهاست.
مکمل همانطور که از نامش مشخص است قرار است تکمیل کننده برنامه غذایی و تمرینی باشد، نه جایگزین آن.
برخی اشتباهات رایج عبارتاند از:
- مصرف هم زمان تعداد زیادی مکمل بدون نیاز مشخص
- تمرکز بیش از حد روی ساعت مصرف مکمل
- افزایش خودسرانه مقدار مصرف برای رسیدن سریع تر به نتیجه
- بی توجهی به ترکیبات مکمل های Pre-Workout
- دریافت کافئین زیاد از چند منبع مختلف
- خرید مکمل های بدنسازی نامعتبر
- بی توجهی به رژیم غذایی و پروتئین روزانه
- مصرف مکمل بدون در نظر گرفتن داروها یا بیماری های زمینه ای
همچنین نباید تصور کرد محصولی که روی آن عبارت «طبیعی»، «ورزشی» یا «مخصوص بدنسازی» درج شده است، الزاماً برای تمام افراد بیخطر یا ضروری است.
برای عضله سازی واقعاً به چه مکمل هایی نیاز داریم؟
هیچ فهرست واحدی برای همه ورزشکاران وجود ندارد.
نیاز هر فرد به عواملی مانند سن، وزن، نوع ورزش، شدت تمرین، رژیم غذایی، هدف ورزشی و شرایط جسمانی بستگی دارد.
اگر هدفتان افزایش حجم یا قدرت است، قبل از خرید مکمل های بدنسازی مختلف از خودتان بپرسید:
آیا پروتئین کافی دریافت می کنم؟
آیا کالری دریافتی من با هدفم هماهنگ است؟
آیا برنامه تمرینی اصولی دارم؟
آیا خواب و ریکاوری من کافی است؟
آیا مکمل موردنظر برای هدف من شواهد علمی قابل قبولی دارد؟
اگر پاسخ این سؤالات مشخص نیست، احتمالاً بهتر است قبل از اضافه کردن مکمل های بدنسازی بیشتر، ابتدا روی پایههای برنامه خود کار کنید.
سوالات متداول FAQ
کراتین قبل تمرین بهتر است یا بعد تمرین؟
برای بیشتر افراد، مصرف منظم کراتین مهمتر از ساعت دقیق مصرف آن است. میتوانید زمانی را انتخاب کنید که پایبندی به مصرف روزانه برایتان راحتتر باشد.
آیا باید پروتئین وی را بلافاصله بعد تمرین بخوریم؟
خیر. مصرف پروتئین در اطراف زمان تمرین مناسب است، اما لازم نیست حتماً چند دقیقه بعد از آخرین حرکت ورزشی شیک خود را بنوشید. میزان کل پروتئین روزانه اهمیت بیشتری دارد.
آیا در روز استراحت باید کراتین مصرف کرد؟
اگر از برنامه مصرف روزانه کراتین استفاده میکنید، معمولاً روزهای استراحت نیز مصرف آن ادامه پیدا میکند.
BCAA قبل تمرین بهتر است یا بعد تمرین؟
در صورت استفاده میتوان BCAA را اطراف زمان تمرین مصرف کرد، اما اگر پروتئین کامل کافی دریافت میکنید، ممکن است مصرف جداگانه آن مزیت قابلتوجهی نداشته باشد.
آیا گلوتامین باعث افزایش حجم عضلات می شود؟
گلوتامین در بدن نقشهای مهمی دارد، اما شواهد درباره تأثیر مکمل گلوتامین بر افزایش قابلتوجه حجم عضلات در ورزشکاران سالم محدود است.
کافئین چند دقیقه قبل تمرین مصرف شود؟
برای بسیاری از افراد، حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از تمرین زمان مناسبی برای مصرف کافئین است. تحمل افراد نسبت به کافئین متفاوت است و باید تأثیر آن بر خواب را نیز در نظر گرفت.
آیا قهوه قبل از بدنسازی خوب است؟
قهوه حاوی کافئین است و میتواند قبل از تمرین استفاده شود. مقدار کافئین قهوه بسته به نوع و روش تهیه متفاوت است؛ بنابراین اگر کنترل دقیق مقدار کافئین برایتان مهم است، باید این تفاوت را در نظر بگیرید.
آیا میتوان کراتین و پروتئین وی را با هم مصرف کرد؟
در بسیاری از افراد سالم استفاده از کراتین و پروتئین در یک برنامه ورزشی امکانپذیر است و حتی برخی افراد برای راحتی کراتین را به شیک پروتئینی خود اضافه میکنند. بااینحال مقدار مصرف هر محصول باید براساس نیاز فرد و دستور مصرف آن تعیین شود.
جمع بندی؛ بهترین زمان مصرف مکمل های بدنسازی چه زمانی است؟
اگر بخواهیم تمام این راهنما را در یک جمله خلاصه کنیم، مصرف صحیح و منظم مکمل های مناسب معمولاً مهم تر از پیدا کردن یک ساعت جادویی برای مصرف مکمل است.
کراتین را میتوان در زمان مناسبی از روز مصرف کرد و استمرار در مصرف آن اهمیت زیادی دارد. پروتئین وی میتواند قبل یا بعد تمرین برای تکمیل پروتئین روزانه استفاده شود. کازئین به دلیل هضم آهستهتر گزینهای رایج برای ساعات پایانی روز است.
BCAA و گلوتامین نیز برخلاف برخی تبلیغات برای تمام ورزشکاران ضروری نیستند.
در مقابل، زمان مصرف مکمل های بدنسازی مانند کافئین اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا هدف از مصرف آنها میتواند بهبود عملکرد در همان جلسه تمرینی باشد. کافئین معمولاً پیش از ورزش مصرف میشود، اما نباید تأثیر احتمالی آن بر خواب را نادیده گرفت.
در نهایت، قبل از اینکه نگران باشید مکملتان را ساعت ۵ بخورید یا ساعت ۶، مطمئن شوید تمرین، تغذیه، دریافت پروتئین و خواب شما در مسیر درستی قرار دارند.
مکمل های بدنسازی مناسب میتواند یک برنامه خوب را تکمیل کند؛ اما نمیتواند جای یک برنامه خوب را بگیرد.
برای انتخاب مکمل مناسب نیاز به راهنمایی دارید؟
انتخاب مکمل ورزشی مناسب به عواملی مثل نوع تمرین، هدف ورزشی، رژیم غذایی و شرایط فردی بستگی دارد. اگر درباره انتخاب یا نحوه مصرف مکملها سؤال دارید، میتوانید با کارشناسان داروشفا در ارتباط باشید و راهنمایی لازم را دریافت کنید.



